UZMANIMIZA
WHATSAPP’TAN ULAŞIN

İLETİŞİM FORMUNU
DOLDURUN

UZMANIMIZLA
İLETİŞİME GEÇİN

BİZİ
TAKİP EDİN

Web sitemizdeki deneyiminizi iyileştirmek için çerezleri kullanmaktayız.

İhracat ve İhracat Danışmanlığı

10.06.2022 

Linked

Ayberk Altıok

Uluslararası İş Geliştirme ve İhracat Marmara Bölge Yöneticisi

Profili görüntüle

İhracat ve İhracat Danışmanlığı

Globalleşen dünyada artık firmalar sadece kendi ülkesinde kalmayıp, rekabeti ve getirilerini bir sonraki seviyeye taşımak için uluslararası iş alanına yönelmektedir ve ihracata başlamaktadırlar. İnternetin de gelişmesiyle ne kadar ihracat kolaylaşmış olsa da yine de birçok zorlukları bulunmaktadır. Bundan dolayı son zamanlarda ihracat danışmanlığı gibi alanlar ortaya çıkmıştır. İhracat son zamanlarda büyümek isteyen firmalar için çok önemli bir araç olmuşken, ihracat danışmanlığına da bu nedenle son zamanlarda talep daha da artmaktadır. Bu yüzden ihracat ve buna yardımcı olan ihracat danışmanlığı son yıllarda şirketler için çok önemli araçlar haline gelmişlerdir.

Globalleşen dünyada gelişmek ve büyümek isteyen şirketler için ihracat çok güçlü ve önemli bir araçtır. İhracat ürün veya servislerin yurtdışındaki müşterilere satışıdır.[1] İki türlü ihracat bulunmaktadır, doğrudan ihracat (direct exporting) ve dolaylı ihracat (indirect exporting). Doğrudan ihracat, yurtdışındaki aracılar ile kontratlar kurularak yapılırken, dolaylı ihracat yurtiçindeki aracılar ile kontratlar kurularak yapılır (ihracat yönetim şirketleri, dış ticaret şirketleri vb.). Aynı zamanda birçok firma da ikisini birden yapmaktadır.[2] İhracatın aracı kurumları bulmak, dokümantasyonları ayarlamak, nakliye yollarını ayarlamak gibi birçok sorumluluğu bulunmaktadır. Aynı zamanda ülkelerin kültürleri, bu ürünlere açık olup olmayışı gibi birçok durumu gözden geçirmeleri lazımdır. İhracat için önemli araçlardan biri de internet sitesidir. Birçok şirket birbirlerini bulmak ve değerlendirmek için internet sitelerini kullanırlar. Bu yüzden dijital dönüşüm de son zamanlarda ihracat yaparken dikkat edilmesi gereken alanlardandır.

İhracat danışmanlığı da doğal olarak ihracatın artmasıyla birlikte yükselen alanlardan biridir. İhracat danışmanları dokümantasyon, aracı şirketleri ve potansiyel alıcı şirketleri bulma, satış aramaları yapma gibi alanlarda yardımcı olmaktadır. Bazıları sadece bir kısmıyla ilgilenirken (örneğin sadece dokümantasyon), bazıları tüm alanlarıyla ilgilenmekte, bazıları da sadece tüm alanlarıyla ilgilenmekle kalmayıp başka konularda da yardımcı olmaktadır (örneğin dijital dönüşüm). Bu danışmanlık hizmetlerini almak için genellikle özel sektörde bulunan ihracat danışmanlık firmaları bulunmaktadır. Ek olarak ihracat danışmanlık şirketlerinin yanı sıra direkt sizin için ihracat yapıp komisyon alan şirketler de bulunmaktadır, bunlar da farklı alternatifler olarak değerlendirilebilirler. İhracat danışmanlığı firmaları ise size geçiş sürecinde yardım ederler ve komisyon yerine bu firmalara belli bir ücret verilir/vermeniz gerekir fakat bu şirketten şirkete değişebilmektedir. Danışmanlık şirketleri bu ücret karşılığı ihracata geçiş aşamasını çok pürüzsüz bir hale getirirler. İhracat danışmanlığı hizmetine yeteri kadar büyüklüğe ulaşmış ve bu hizmetin ücretini karşılayabilecek şirketler başvurmaktadır. İhracat danışmanlığına en büyük başvurma nedenlerinden biri ise genelde şirketlerin ülke içinde büyümelerinin yavaşlaması veya daha fazla büyüyeceği yer kalmamasıdır. İhracat sadece büyümeye yardımcı olmaz aynı zamanda yurtdışında şirketlerle bir ağ kurmayı sağlar (bu ilerde direkt olarak şirket kurarak o ülkelere açılmaya yardımcı olur), Pazar çeşitliliği yaratır (yerel ekonomi sıkıntıya girse de diğer ekonomilerde şirket sağlıklı bir şekilde devam eder), ürün ömür döngüsünde ürünün ömrünü uzatır ve hükümetten teşvikler alınmasını sağlar.[3] Bu kadar faydalı olan bir alana girmek için de birçok firma doğal olarak ihracat danışmanlığına başvurmaktadır.

Sonuç olarak büyümek isteyen firmalar için bu globalleşen dünyada ihracat kaçınılmazdır. Sadece büyümeye değil ihracatın aynı zamanda birçok ek faydası bulunmaktadır. Bu yüzden İhracat alanına atılmak isteyen şirketlerden son yıllarda ihracat danışmanlığına büyük bir talep vardır. İhracat danışmanlığı bu şirketlerin ihracata atılma sürecine yardım eder ve bu sürecin daha pürüzsüz bir şekilde işlemesini sağlar. Danışmanlık şirketlerinin türüne göre yardım ettikleri kısımlar değişmektedir bu yüzden dikkatli bir şekilde danışılan şirket seçilmelidir.

Referanslar
[1] Cavusgil, S. Tamer, Gary A. Knight, and John R. Riesenberger. International Business: the New Realities. 4th ed. (Boston: Pearson, 2016),35.
[2] A.g.e., 378-379.
[3] “The Benefits of Exporting .” The Hartford. Accessed March 12, 2021. https://www.thehartford.com/business-insurance/strategy/expansion-exporting/benefits-export-business.

İhracat Nedir ?

Bir malın ve değerin yürürlükteki ihracat mevzuatı ile gümrük mevzuatına uygun şekilde Türkiye gümrük bölgesi dışına veya serbest bölgeye çıkarılmasını ifade eder.

İhracat ve İthalat Arasındaki Farklar Nelerdir?

Aslında İthat ve İhracat arasında pek bir fark yoktur sadece yukarıdaki tanımda belirtmiş olduğumuz durumu tersine işlem yapılmasıdır. İthalat ve ihracat oranlarının birbirine yakınlığı dış ticaret dengesinin oluşmasına katkı sağlar

İhracat Neden Önemlidir?

Hali hazırda olan üreticilerimizin Pazar paylarını büyütmeye yardımcı olur var olan kısır döngüde rekabetin bu kadar yoğun olduğu bir ortam da yeni okyanuslar aramak kırmızı okyanuslardansa keşfedilmemiş yeni pazarlar sayesinde hem ülkemize katma değerli işler yaratmak hem de Türkiye’nin marka algısını yukarıya çıkartma da olanak sağlar. Firmaların iç piyasa dair belli bir üretim yoğunluğu yok ise ihracat ile bunu daha da genişletebilir. Bu da üretim deki iş gücü üretim giderleri aşağı çekerek daha da rekabetçi fiyatlar vermeye olanak sağlar. Böylelikle satışta iç pazara olan bağımlılığı da azaltmış oluruz.

İthalatı yapılan ürünlerin Ar-Ge ve çeşitli inovasyona yönelik gelişmelerle birlikte yurt dışına ihraç edilmesi noktasında fiyatlamada oldukça önemlidir.  Bu kapsamda rakip ve ürün analizini yaparken ithal malların şirketlerimize yaratmış olduğu maliyetleri göz önünde bulundurarak ürün geliştirme maliyetleri ile birlikte Pazar araştırması sonucunda ulaştığımız verilerle birlikte değerlendirerek konumlandırmasını sağlıyoruz.

İhracat Türleri Nelerdir?

1.

Ön İzne Bağlı İhracat Nedir?

İhracı uluslararası anlaşma, kanun, kararname ve ilgili maddede mevzuat uyarınca belli bir yetkinin ön iznine bağlı malların ihracatında, ilgili makamlardan ön izin alındıktan sonra ihracat mevzuatı hükümleri uygulanmak suretiyle yapılmaktadır.
Örnek verecek olursak, İstanbul’da savunma sanayine bağlı bir firma olduğumuzu varsayalım. Avrupa’ya ihracat yapmak üzereyiz. Böyle bir durumda da ihracata konu olan ürünümüzün uluslararası anlaşma, kanun, kararname vs mevzuat uyarınca bir ön izin şartı olup olmadığına dikkat etmeliyiz. Eğer böyle bir şart varsa mutlaka ilgili birime de ulaşmamız gerekmektedir.
Ön izine bağlı olan ihracatlarımız da Ekonomi bakanlığı listesinde bir güncellememiz mevcut oradan yakından takip edilmesi önemildir.

2.

Konsinye İhracat Nedir?

Konsinye ihracat modeli aslında sattıkça parasını karşı taraftan alma metodur. Bunu genelde Tekstil sektöründe daha fazla gözlemleriz. Burada Konsinye ihracatı düşülerek onaylanmış gümrük beyannamelerinin 30 gün içinde gümrük idarelerine sunmamız gerekir. Bunu da yapmadan önce başvuracağımız kurum İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine başvuruların yapılması gerekir.
Burada konsinye ihracatta süreç;
• İhracat yapan firmaların konsinye olarak gönderilen malların kesin satışının yapılmasından sonraki faturayı 30 gün içinde birliğe ya da aracı bankaya gerekli belgeler ile ibraz etmelidir.
• Birliğimiz de bu bilgiler doğrultusunda 5 gün içinde aracı bankaya bildirir malların kesin satışının bildirilmesinden sonra.
• Konsinye ihracatta konsinye olarak gönderilen malın ihraç tarihinden itibaren 1 yıl içinde kesin satışının yapılması gerekir Diyelim ki tekstil sektöründesiniz sezondaki göndermiş olduğunuz 200 adet üründen 100 adet satıldı. Kalanı seneye gene aynı ürün grubunu koymayı planladınız o zaman birliğimizden 2 yıl daha uzatılabilir.
• Yukarıda belirtmiş olduğum 200 üründen 100 adet satıldı bunun da 50 si satıldı kaldı 50 adet. Bu kalan 50 adet yurda geri döndürülmesi gerekmektedir.

3.

Bedelsiz İhracat Nedir?

Bedelsiz ihracat hakkında son tebliğ İMMİB web sayfamızda detaylı bir şekilde BEDELSİZ İHRACATA İLİŞKİN TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: İHRACAT 2008/12) maddesinde açıklanarak duyurulmuştur. Burada başlıkla ilgili birkaç noktaya değinmemiz gerekirse;
• Türk vatandaşlarının daimî ya da geçici bir görevle yurt dışına gitmeleri ve bunu ilgili makamlara götürecekleri ürünleri gerekli belgelerle sunmaları durumunda gönderecekleri veya adlarına gönderecekleri malı taşırlar. Fuarlarda bu tip gönderimlerde çok sız karşılaşırız. Yurt dışına sunmak için gönderdiğimiz ürünler Bedelsiz İhracat çatısı altında yürütülür.
• Daha önce gerekli belgelerle yurt dışına ihraç ettiğimiz bir malın bedelsiz gönderilmesi sonrasında uygun parçaları, fireleri ile garantili olarak ihraç edilen malların garanti süresi içinde yenilenmesi gereken parçaların sağlanması bedelsiz ihracat grubunda sağlanır.
• Kamu kurum ve kuruluşların görevleri ya da anlaşmalarından doğan durum ile ilgili gönderilecek ürünlerin üzerinden bedelsiz ihracat yapılır.

4.

Kayda Bağlı İhracat Nedir ?

Bu konuda tam anlamıyla henüz bir açıklık gelmese de daha hangi ürünlerin bu statüde hareket edeceği bazı ihracat firmalarımız tarafından merakla beklenen konulardan bir tanesidir. Bu noktada İhracat Gümrük Bakanlığı tarafından yayınlanan yönetmeliklerde belirtilen malların gümrük beyannameleri ile ihracatçı birliği genel sekreterliğine kaydettirmeleri gerekmektedir. Kayıt sonrası da gümrük idarelerine gönderilmesi gerekiyor. Burada 1 ay olarak belirlenmiştir bu sürecin işleme alınması. Şu anda lüle taşı, meyan kökü, orijinal bağırsak, işlem görmemiş zeytin, canlı büyükbaş hayvan, koyun ve keçi kayda değer ihracat ürünlerimizden bazıları. Son zamanlarda mevcut bir örneğe bakacak olursak Rusya için ekonomik yaptırım kararı uygulanan ülke olarak yapılan ihracatta kayda bağlıdır.

5.

Transit İhracatı Nedir ?

Aslında biz ihracatçılar olarak bunu bazı bayilerimizde ya da müşterilerimizde yapıyoruz bu noktada Re-Export dediğimiz noktadır. Siz bir ürünü sevk edersiniz, o ülkeye giriş yapar, akabinde konşimentolar tekrardan değiştirilerek başka bir ülkeye gönderilmesidir. Bu ihracat için malın işlenmesi şartı da yoktur. Yine bu ihracat şekli gümrük mevzuatı ve belli kanunlar çerçevesinde yapılabiliyor. Bu mallar gümrüğe gelir ve gümrükten ülkeye giriş yapmadan farklı bir ülkeye ihraç edilir. Transit ihracatta KDV ve benzeri hiçbir vergi alınmaz. Firmanın ithal ettiği malzemeler için aldığı fatura ve ithal edeceği fatura örneği gümrüğe teslim edilir.

6.

Özellik Arz Etmeyen İhracat Nedir?

Burada 3 kriterimiz söz konusudur;
* Güvenlik açısından risk oluşturan ürünler
* Güvenlik açısın risk oluşturan ve yasaklanan ürünler
* Herhangi bir izine ya da yasaklanma getirmeyen mallardır.
Yukarıdaki bu ürün gruplarının ihracatında veya ithalatında herhangi bir sorun olmuyor ama Yukarıdaki ürün gruplarından birinin ihracatında normal prosedür olan ihracatçı birliğine onaylatılan belgelerin gümrük müdürlüğüne iletilmesi yeterlidir.

7.

Dolaylı İhracat Nedir?

Adında anlaşılacağı gibi arkadaşlar Tek başlarına ihracat yapmayan şirketlerin mallarını dış firmalar aracılığı ile satmasıdır. Peki bu dış firmalar kimlerdir? İhracat brokerları, yerleşik dış alıcılar, ihracat tüccarları ve ihracat yönetim işletmeleri yer alır. Dış ihracat kanallarında ise dağıtıcılar, satış temsilcileri, ülke dışı satış şubeleri vb. yer alır.

8.

Fiili İhracat Nedir?

Ürettiğimiz ürünlerin yurt dışına satılması ihracatıdır. Bu noktada ülkelerin ekonomik olarak kalkındırılması kilit rol oynarlar. Gümrük kanunları çerçevesi içerisin de ihraç edilecek malların, eşyaların muayeneleri uluslar arası denetim firmaları (SGS ya da Bureau Veritas ) tarafından yapılarak gönderilen ihracattır. Bu ihracatta normal ihracat prosedürleri yapıyoruz sadece denetim firması önden ürünleri o ülkenin ithalat için gerekli ürün norm bilgilerine göre denetleme sağlayarak ve akabinde uygunluk alarak ilerleme şeklidir. Prosedürleri doğru doğru uygulayıp ilerlemek önemlidir.

9.

Yeniden İhracat Nedir?

Günümüzde ekonomik yönden güçlü olan ülkelerin yapmış olduğu ihracat yöntemidir. Ham madde farklı ülkelerden alınarak ve tekrardan işlenerek daha yüksek fiyatlara satılan bir yöntemdir. Bu noktada ihraç eden firma büyük bir yatırım yapmadan var olan ham maddeye yeni katma değerler katarak büyük kazançlar elde ederek satmasıdır.

10.

Geçici İhracat Nedir?

Bu ihracata tabi konular yine tebliğ olarak duyurulmuştur. Bunlardan bazıları aşağıdaki gibidir;
Taşıtlar; Ülkeden geçici ihracat ile çıkış yapan taşıt en fazla üç yıl yurt dışında kalabiliyor. Üç yıl içerisinde ülkeye giriş yapması gereken taşıt bu süre içerisinde büyük bir hasar oluşması, arızaya uğraması, bulunduğu ülkede el konulması, doğal afet gibi durumların belgelenmesi durumunda süre uzatımı yapılabiliyor.
Ticari olmayan eşyalar; Yurtiçinde veya dışında herhangi bir ticari değeri olmayan eşyaların geçici ihracat ile ülkeden çıkış yapmasıdır. İhracattan sonra üç yıl içerisinde ülkeye giriş yapması gerekiyor.
Sergi Malzemeleri: Yurtdışında yapılacak sergi veya fuar için çıkarılan sergi ürünleridir.
Bu ürünlerin dışında sinema film ve ses bantları ve kiralık eşyalar da geçici ihracat yoluyla yurtdışına çıkabilirler. Bu eşyalar üç yıl boyunca yurt dışında kalabilirler ve bu süre sonunda ülkeye giriş yapmayan ürünler için bakanlıkça para cezası verilir. Bu eşyalar gümrük beyannameleri ile kalıcı ihracata dönüşebilir.

11.

Serbest İhracat Nedir?

Serbest ihracat aslında ülkelerin, malların üretim ve ihracat artırılmasıdır. Bu noktada ülkeye yabancı sermaye girişimini de teşvik eder. Serbest bölgelerin konuları aynıdır ve mallar serbest bölgeye gümrük görevlileri tarafından kontrol edilmeden getirilebilir. Serbest bölgeler transit ticaret, resim, vergi, dış Pazar yoğunluklu üretimde bulunan firmalar vb. müşavirlik ve sigorta şirketlerine yarar sağlar.

İhracat Nasıl Yapılır?

Bir ülkeye ihracat yapmadan önce o ülkeye ait olan gümrük regülasyonlarını ve angajmanlarını bilmek gerekir. Gerekirse ticari ataşeliklerden ya da gümrük broker firmalarından bu bilgiler alınabilir. Bundan sonraki süreçte müşteri kanallarınızı doğru belirlemek ve doğru fiyatlandırma yapabilmek önemlidir. Bunu yapmadan önce de o ülkede satacağınız ürünlerin maliyetlendirme kısmında gerekli aksiyon ve önlemler alınmalıdır. Bu noktada gerekli çalışmalar sağlandıktan ve doğru müşteri adayı çeşitli portallarda araştırılıp tamamlandıktan sonra iletişime geçilmesi gerekir ve takibinin düzgün kurgulanması bu noktada önemlidir. İhracatçı olmak için bir firmanın Vergi numarası, bağlı bulunduğu ürün grubuna ait ihracatçı birliklerine üye olmak ve tüzel bir kişilik yapısında olunmalıdır. İhracatımızı yapabilmek için; ticaret sicil gazetesinde yer almak, vergi mükellefiyet yazısı, faaliyet belgesi ve imza sirkülerinin yapılması gereklidir.

Yurt dışına ürün satmak ve döviz üzerinden kazanç sağlamak isteyen her şirketin kendine sorması gereken birkaç önemli soru bulunmaktadır? Bunlar “Biz yurt dışına hangi ürünleri satmak istiyoruz?” ve “Öncelikli hedef pazarımız neresi olmalı?” sorularıdır. Görüldüğü üzere şirketler ihracata başlamadan önce satmak istediği ürünlere ve bu ürünleri satmak için hangi hedef pazarlara yoğunlaşması gerektiğine karar vermelidir.

Bu önemli sorulara cevap verip ürün gruplarını ve hedef pazarlarını belirledikten sonra yapılması gereken pazar araştırma faaliyetlerine başlamak ve ürünlere alıcı bulmaya çalışmaktır. Müşteri bulma çalışmaları sırasında gerek Trademap, Kompass gibi istihbarat platformları gerek LinkedIn, Facebook gibi platformlar gerekse de şirketin faaliyet gösterdiği sektördeki fuarlara katılım sağlayarak müşteri bulma süreci ilerletilebilir.

Şirketler, ürünlerini almaya istekli bir müşteri bulduktan sonra satış işlemlerinin başlaması için müşteriye bahse konu ürün siparişi ile ilgili bilgilerin yer aldığı proforma fatura veya teklif formu göndererek müşterinin onayına sunmalıdır. Uzlaşma sağlandığı takdirde ise sürecin garanti altına alınması adına satın alma formu ve/veya kaşe ve imza ile onaylanmış bir proforma alınması tavsiye edilir.

İki şirket arasında yapılacak alışverişin sorunsuz gerçekleştirilmesi ve çıkacak herhangi bir sorunun  çözüm ve cezalarını konu alan bir sözleşme imzalanması her iki şirket bakımından da bağlayıcı olur.

Bu aşamada siparişlerin hangi ulaşım yoluyla sevk edileceğini ve buna göre teslim şeklini kararlaştırmak gerekiyor. Süreçlerin şeffaf ilerlemesi açısından kararlaştırılan teslim şekli proforma veya teklif formunda belirtilmelidir.

Şimdi karar verilmesi gereken bir diğer önemli nokta ise ödemenin nasıl yapılacağı konusudur. Eğer ki ihracatçı şirket ödeme konusunda kendisini güvenceye almak istiyorsa akreditifli ödeme şeklini seçmesi daha faydalı. Bu ödeme şekli her ne kadar masrafları dolayısıyla pahalı bir yöntem olsa da en güvenceli ödeme şeklidir. Bundan başka mal mukabili ödeme, vesaik mukabili gibi çeşitli yöntemler mevcuttur. Kararlaştırılan ödeme şeklini yine proforma veya teklif formunda belirtmek şarttır.

İthalatçı ile yapılan sözleşmeye göre sipariş alınan ürünlerin üretim süreci ve nihai ürünlerin nitelikleri hakkında ithalatçı bilgilendirilip ağırlık, ebat, koli adedi gibi kıstaslarınsözleşmeye uygunluğu teyit edilmelidir. Nihai ürünler siparişe hazır olduğunda ise sözleşmede belirtilen biçimde paketlenmeli ve gerekli tedbirleri alınarak uygun koşullarda depolanmalıdır. Ürünlerin ihraç edileceği ülkenin gerektirdiği uyumluluk ilkeleri varsa buna uygun belgelerin hazırlanması tavsiye edilir. Örneğin; kırmızı et satan bir şirket Müslüman ülkelere ihracat yapmak istediğinde ürünlerin İslami kurallara uygun olduğunu kanıtlayacak Helal Belgesi’ni hazırlamalıdır. Bundan sonra ise ürünler sevkiyat firmasına verilebilir.

Son aşamada ise gümrük işlemlerinin tamamlanması gerekiyor, bunun için de şirketin ticari kapasitesine göre anlaştığı bir gümrük müşaviri veya gümrük müşavirliği şirketinin fatura ve çeki listesine göre gümrük beyannamesi hazırlayıp malın faturasıyla beraber gümrüğe ibraz etmesi gerekiyor. Gümrük beyannamesinin tescili sağlandıktan sonra ihracat süreci resmi olarak başlamış sayılmaktadır.

İhracat süreci ürünlerin alıcıya teslimatı gerçekleştirildikten ve ihracatçı şirketin ödemesi  tahsil edildikten sonra tamamlanmış sayılır.

İhracat Yapmak İçin Şirket Kurulumu Nasıl Yapılır?

İhracat faaliyetlerinde bulunmak için şirket sahibi olmak zorunlu değildir ancak hedefte büyük çapta ihracat yapmak var ise bir şirket kurulması tavsiye edilir.

Eğer ki ihracata şirket kurmadan başlanmak isteniyorsa TC Kimlik No ile vergi dairesine müracaat ederek vergi numarası alınmalı, ardından bir muhasebeci ile anlaşılmalı ve sonrasında da bir gümrük müşavirine yetki verilip faaliyet sürdürülen bölgedeki ihracatçı birliğine kayıt yaptırılmalıdır.

Büyük çapta ihracat yapmak isteyen birinin şirket kurması daha avantajlıdır ve kurulum  aşamasında öncelikle kurulacak şirketin türüne karar verilmesi gerekir. Bu şirket, şahıs şirketi mi, limited şirketi mi yoksa anonim şirket mi olacak? Buna, eldeki sermaye, kurulması amaçlanan şirketin büyüklüğü ve elde edilmesi beklenen gelir kalemi göz önünde bulundurularak karar verilmelidir. Bu şirket türlerine kısaca aşağıda değinilmiştir:

Şahıs Şirketi
Şahıs şirketlerine bakıldığında adından da anlaşılacağı üzere tek kişi tarafından kurulup yönetilen şirketler olduğu görülebilir. Şahıs şirketlerinin ihracat yapması için önünde herhangi bir kısıt bulunmamaktadır. Üstelik faydalanılabilecek vergi muafiyetleri ve teşvikler de bulunmaktadır. Sermaye şartı bulunmamaktadır.

Limited Şirket
Limited şirketler ise bir veya daha fazla gerçek veya tüzel kişinin bir araya gelmesi sonucunda kurduğu şirket biçimidir ve sermaye bellidir. Minimum sermaye tutarı 10.000 Türk Lirası’dır. Limited şirketlerin halka açılması mümkün değildir.

Anonim Şirket
Anonim şirket, sermayesi belli olup paylara bölünmüş olan ve sermaye şirketi olmanın getirdiği bütün özellikleri bünyesinde barındırıp yönetici kurula sahip olan ve kurulun çoğunluğu esasıyla yönetilen şirket türüdür. Minimum sermaye tutarı 50.000 Türk Lirası’dır. Ayrıca, anonim şirketler halka açılabilen ve hisseleri borsada işlem görebilen tek şirket türüdür.

İhracat Yapmak İçin Nereye Başvurulur?

Şirket kurulduktan sonra büyük bir adım tamamlanmış olsa da belli başlı izinleri almadan ticari faaliyetlere tam anlamıyla başlamak mümkün değildir. Bunun için ilk iş olarak gerekli kurum ve kuruluşlara müracaat edip gerekli izinlerin ve belgelerin edinilmesi gerekiyor.

Ticari etkinliklere başlayabilmek için şirketin kuruluş aşaması sürecinde, bağlı bulunulan vergi dairesi ve ticaret odasına kaydın yaptırılması gerekmektedir. Bununla birlikte şirkette bir işçi çalıştırılacaksa bunun için de Sosyal Güvenlik Kurumu’na kayıt yaptırılması gerekiyor. Ayrıca belediyeden işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı alma mecburiyeti bulunmaktadır.

Dış ticaret faaliyetlerini belli bir sektörde gerçekleştirecek olan şirket  ilgili  ihracatçı birliğine kayıt olmalıdır, örneğin fındık ihracatı yapmak isteyen bir şirket İstanbul Fındık ve Mamülleri İhracatçı Birliği’ne kayıt yaptırmalıdır. İhracatçı olarak Türkiye İhracatçılar Meclisi İle İhracatçı Birliklerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun gereğince faal haldeki 61 ihracatçı birliğinden en az birine üye olma zorunluluğu bulunmaktadır. Zaten mensubu olunan ihracatçı birliğinin sektörü dışında bir ürün daha ihraç edilmek isteniyorsa başka bir birliğe üye olmaya gerek olmadan ihracat yapılabilir.

İhracat Yapmak İçin Nasıl Müşteri Bulunur?

İhracatın en önemli aşamalarından biri satılacak ürünü ve ürünün satılacağı hedef pazarı belirlemektir. İhracatçı şirket, ürün için pazar araştırması yaparak ürününün satılma potansiyelinin en yüksek olduğu bölgeleri tespit etmeli ve buna göre bir strateji belirlemelidir. Bunun için Trademap gibi ticari istihbarat sağlayan platformlar kullanarak ürünlerin hangi coğrafyada daha çok ithal edildiğini dış ticaret rakamları üzerinden tespit ederek ona göre bir yol haritası çizebilir. 

Aşağıdaki resimde Trademap kullanılarak nasıl yol haritası çıkarıldığı örnek üzerinden gösterilmiştir. Resimde siyah çay ihracatı yapan bir şirket baz alınmıştır. Trademap üzerinden hangi ülkelerde daha çok potansiyel müşteri bulunabileceği görülebilr:



İlk olarak yukarıdaki resimli örnekte görüldüğü üzere https://www.trademap.org/Index.aspx adresine giderek karşınıza çıkan panele satılacak ürünün GTİP numarası yazılmalıdır. GTİP numarasını kısaca açıklamak gerekirse açılımı Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu’dur ve ürünlerin gümrük tarife cetvelindeki kimlik numarası gibi düşünülebilir.

1 ile işaretlenen alana siyah çayın GTİP No’su olan 090230’u yazdıktan sonra 2 ile işaretlenen alanda olduğu gibi Import seçeneğini seçtikten sonra 3 ile işaretlenen alandaki Trade Indıcators’e tıklandığında önünüze dünyada en çok siyah çay ithalatı yapan ülkelerin ve yaptıkları ithalatın rakamlarını gösteren bir sıralama gelecektir.



Bu listeden çay ihraç etmek için hangi ülkelere daha çok yoğunlaşmak gerektiğine dair bir strateji belirlenmesi mümkündür.

Bununla birlikte aynı platform üzerinden, ihraç edilen ürünleri seçilen ülkede ithal eden şirketlerin bilgisine de ulaşma imkanı vardır.

Trademap’in yanı sıra Hoover’s, Panjiva, Europages, Kompass, Turkish Exporter  gibi ticari istihbarat platformlarından potansiyel müşterilere ulaşılabileceği gibi ihraç ürünüyle ilgili hedef pazar bölgesinde oluşturulmuş oda, kooperatif, dernek gibi sektörel organizasyonlar mevcutsa onların internet sitelerindeki mevcut veri tabanlarından da faydalanarak ulaşmak da mümkündür.

Yine aynı zamanda potansiyel müşterilerin internet sitelerinde  Partnerler/ İş Ortakları bölümü varsa aynı sektörde faaliyet gösteren başka potansiyel müşterilere de ulaşılabilir.Bununla birlikte LinkedIn ve Facebook gibi sosyal medya araçları etkili kullanıldığında önemli bağlantılar yakalayarak da müşterilere ulaşılabilir. Örneğin; bulduğunuz potansiyel müşteri niteliğindeki bir şirketin ithalat departmanında çalışan yetkiliye LinkedIn üzerinden ulaşarak şansınızı yükseltebilirsiniz. Facebook’da gruplar aracılığıyla yoğun bir ticaret yapıldığından bu gruplara üye olmak avantajı yükseltecektir.

İnternet üzerinden müşteri bulunabilecek bir diğer kaynak da iş hayatına yönelik gelişmelerin paylaşıldığı haber siteleridir. Mesela müşteri kitlesi arasında catering ve horeca şirketleri varsa turizm & otelcilik konulu bir haber sitesine bakılması müşteri bulma konusunda  oldukça katkı sağlayacaktır.

Şimdiye dek hep internet üzerinden müşteri bulma adımlarından bahsedildi ancak bazen şirketlerin müşteri bulması  için konfor alanlarından çıkıp sahaya inmesi gerekebiliyor. Bu anlamda fuarlar en etkili müşteri bulma araçlarından biridir. Aynı sektörden birçok şirketin ticari ilişkiler kurmak için ortak buluşma alanı olarak adlandırılabilecek fuarlara mümkün olduğu kadar katılım sağlanması şirketlerin faydasına olacaktır. Şirketler, fuarların yanı sıra sektörel bazda oluşturulan ticaret heyetlerine katılarak veya yetkililerinin gerçekleştireceği pazar araştırma gezileri ile müşteri bulma şansını yükseltebilirler.

İhracatta müşteri bulma yöntemleri arasından en öne çıkanı ise; başarısı 350’den fazla lider ihracatçı firmasıyla kanıtlanmış ODS Consulting Group Uluslararası İş Geliştirme ve İhracat Danışmanlığı’dır. 100 kişiyi aşan ihracat ekibimiz hedef pazarlarda ürünlerinizin konumlandırılması için 8 aylık paket program uyguluyor.

E-İhracat Nedir?

E-İhracat, yurt dışına herhangi bir ürün ya da hizmet satışını ifade eden ihracat modelidir. E-ihracat nedir sorusunun cevabı kısaca, “e-ticaret yolu ile satılan ürün ya da hizmetlerin, mikro ihracat kuralları çerçevesinde, E-Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) ile yurt dışındaki müşteriye gönderilmesi” şeklindedir. Başka bir ifade ile e-ihracat; e-ticaret, mikro ihracat ve yurt dışındaki online müşterinin kesişim noktasıdır. “Klasik ihracatın elektronik hali” olarak da tanımlanabilir. Mikro ihracat ise, e-ihracatın daha kolay metodudur.
Ürün ya da hizmetlerin e-ticaret sitesi ya da online pazar yerleri ile yurt dışındaki online tüketiciye satma işlemini içeren bu ihracat türü, pandemi etkisiyle çok fazla talep edilen bir türe dönüşmüştür.

İhracatta Gümrük İşlemleri Nelerdir?

İhraç edilecek ürünümüz gümrüğe getirilmeden önce malı taşıyacak hat ile sözleşme yapılarak söz konusu aracın plakası alınır. Akabinde gerçekleştirdiğimiz ihracata ait fatura kesilir. Sonrasında anlaşmalı gümrükçümüz beyannamemizi hazırlayarak makbuzunu alır. Menşei şahadetname düzenleyerek Ticaret Sanayi Odası’na onaylatır.
Malın gideceği ülke konsolosluğundan birkaç onay ve belge aldıktan sonra mal ihracata hazır hale getirilir. Daha sonra mal gümrüğe getirilir.
Gümrük işlemleri malın gümrüklü sahaya girip arkasından o sahada yer alması ile başlar. İhracatçı firma önceden hazırladığı belgeleri gümrüğe sunar ve kabulünü bekler. Kabul ve muayene belirlendikten sonra gümrük memurları muayene işlemine başlar.
Burada tüm belgeler yeniden kontrol edilerek ürünler araca yüklenir. Araca sevk sırasında malın ihracatı yasak veya izne tabi olup olmadığı da incelenerek araca yüklenir. Gümrük memurları sevk sırasında malın belirtildiği gibi olup olmadığını kontrol eder. Ambalaj durumu ve sayısı, markası ve numuneleri tek tek inceleyerek onay verir. Daha sonra ihraç edilen mal gümrükten çıkış yapar.

İhracat Sözleşmesi Nedir?

Tarafların birbirlerine karşı hak ve sorumlulukları dile getiren belgedir burada bir sözleşmede aşağıdaki konu başlıklarının yer alması önemlidir;
• Alıcı ve satıcının açık kimlik bilgileri, adresleri ve imzalayacak olan kişinin imza yetkisi olup olmadığı
• Sözleşmenin konusu, kapsamı ve ticaret konusu ürünün detaylı bilgileri
• Sözleşme konusu ürünün hangi bedelle satılacağı
• Sözleşme konusu ürünün hangi teslim şekliyle satılacağı
• Sözleşme konusu ürünün hangi ödeme şekliyle satılacağı
• Gecikme cezası
• Sevk ve Teslim
• Ambalaj ve Taşıma Şekli
• Gözetim
• Mücbir sebep ( force majeur)
• İthafların çözüm yolları ve uygulnacak hukuk
• Sözleşmenin yapıldığı tarih, yer, kaç nüsha olduğu tarafların isim ve imzaları

İhracatta Hangi Belgeler Kullanılır?

İhracat aşamasında ihracat ve ithalat firmasının kullandığı birçok belge bulunuyor.
İhracatta kullanılan belgeler aşağıdaki gibidir;
• Menşe şahadetnamesi
• Tedarikçi beyanı
• Dolaşım belgesi
• Menşe belgesi
• Hasat belgesi
• Ticari kalite belgesi
• Analiz belgesi
• Taşıma belgesi
• Çeki listesi
• Gümrük beyannamesi
• Kontrol belgesi
• Sanayi sicil belgesi
• Tır karnesi
• Fatura (ticari, orijinal, navlun, özel, tasdiki ve konsolosluk)
Bu belgelerin dışında firmaların faaliyet alanları ile alakalı bulundurmaları gereken belgeler de bulunuyor.

Yurt dışına ürün veya hizmet satışında bulunacak şirketlerin hazırlaması gereken birtakım belgeler ve evraklar da aşağıdaki gibidir;
• Gümrük beyannamesi
• E-Fatura
• Faturanın İngilizce tercümesi
• Çeki Listesi
• ATR, EUR1 ve taşıma belgeleri
• Menşei şehadetnamesi
• Uyumluluk belgeleri

Bir şirketin ihracat yapabilmesi için birincil öncelik olarak gümrük beyanında bulunması gerekir, haliyle de gümrük beyannamesi sunulmalıdır. Gümrük beyannamesi, şirketin büyüklüğü göz önünde bulundurularak anlaşılabilecek gümrük müşavirleri veya gümrük müşavirlik şirketleri tarafından verilir.

Yurt dışına satışı yapılacak olan malın ülkeden çıkış yapabilmesi adına ürünler için e-fatura düzenlenmesi şarttır. Hazırlanan faturanın gümrük süreçlerinde geçerli sayılması için ise faturanın aslı kullanılmalıdır. Ayrıca ihracat işlemlerinin yürütülebilmesi için faturanın İngilizce tercümesi bu belgelere dahil edilmelidir.

Bunun yanı sıra sevkiyat içeriği, ürünlerin çıkış ve varış adresi, ağırlık bilgisi, ihracatçı ve ithalatçı bilgilerinin yer aldığı çeki listesi de hazırlanmalıdır.

İhracatı yapılacak ürünlerin gümrüklerden kolay geçişi ve dolaşımının sorunsuz ve hızlı bir şekilde gerçekleşmesi için de ATR, EUR1 ve seçilen teslimat şeklinin gerektirdiği belgeleri, yani, karayolu için CMR, denizyolu için konşimento ve havayolu içinse airway bill denen havayolu konşimentosu hazırlanmalıdır.

Ne Tür İhracat Destekleri Vardır?

İhracatçı firmaların desteklenmesi ve ihracatın teşvik edilmesi konusunda çeşitli programlar bulunmaktadır. Ticaret Bakanlığı tarafından verilen İhracat Destekleri şu başlıklarda sıralanabilir:
• Fuar Desteği
• Yurtdışı Birim, Marka ve Tanıtım Desteği
• İhracatçıya Alıcı Kredisi ve Sigorta Tazmin Desteği
• Pazara Girişte Dijital Faaliyetlerin Desteklenmesi
• Pazar Araştırması ve Pazara Giriş Desteği
• Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirilmesinin Desteklenmesi

İhracat Destek Programları Nelerdir? İhracat Teşvikleri Nelerdir?

İhracata yönelik destekler (diğer bir adıyla ihracat teşvikleri) Bakanlıkça yürütülmekte olup, firmaların yurtdışına açılma süreçlerinde onlara destekte bulunmaları amacıyla verilmektedir. Bütünsel bir bakış açısı ile sağlanan bu desteklerin üç olgunluk endeksi bulunmaktadır. Bunlar ihracata hazırlık, pazarlama ve markalaşma süreçleri olup bu süreçlere göre farklı desteklerden yararlanılabilmektedir. Ticaret Bakanlığı’nın ihracat destekleri mal ihracatı ve hizmet ihracatı olarak ikiye ayrılmaktadır ve bu iki destekte gerek destek başlıkları gerekse destek tutarları olarak birbirinden farklılık göstermektedir. Mal ihracatına yönelik destekler;
• Pazara Giriş Belgelerinin Desteklenmesi
• Pazar Araştırma Desteği
• Yurt Dışı Fuar Katılımının Desteklenmesi
• Sektörel Nitelikli Uluslararası Yurt İçi Fuarlara Katılım Desteği
• Yurt Dışı Tanıtım Desteği
• Yurt Dışı Marka Tescil Belgesi Alım Desteği
• Yurt Dışı Birim Desteği
• Rapor Desteği
• E Ticaret Sitelerine Üyelik
• Yurt Dışı Marka Tescil Desteği
Hizmet ihracatına yönelik destekler ise;
• Rapor Desteği
• Pazara Giriş Belgeleri Desteği
• Yurt Dışı Tanıtım Faaliyetleri Desteği
• Yurt Dışı Birim Kira Desteği
• Danışmanlık Desteği
• Pazara Girişin Desteklenmesi
• Mobil Uygulamalar Ve Bilgisayar Oyunlarının Komisyon Giderlerinin Desteklenmesi
• Mobil Uygulama Ve Bilgisayar Oyunlarının Geliştirilmesine Yönelik Faaliyetlerin Desteklenmesi
• Yurt Dışı Fuar/Kongre/Konferans/Seminer Katılımlarının Desteklenmesi
• Ürün, Hizmet Ve Marka Tescil Desteği
• Mobil Uygulama/Bilgisayar Oyunu Geliştirme Desteği
• Bilgisayar Oyunu-Mobil Uygulama Pazara Giriş Desteği
• Reklam, Tanıtım Ve Pazarlama Desteği
• Yurt Dışı Birim Desteği
• Bireysel Fuar Katılım Desteği
• Hizmet Sektörü Rekabet Gücünün Artırılması Projesi Desteği (Hiser)
• KOSGEB Yurt Dışı Pazar Destek Programı
Ticaret Bakanlığı destekleri sürekli açık destekler olup şekil şartına bağlı olup firmaların yararlanabileceği destekledir. Bu destekler firmaların veya Bakanlık’ın stratejilerine göre değişkenlik gösterebilir, yeni başlıklar eklenebilir veya destek rakamları üzerinde düzenlemeler yapılabilmektedir.
Destek detayları ve tutarları hakkında detaylı bilgiye ODS İhracat Destekleri sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

Mal ve hizmet ihracatına ek olarak, dünyada ilk ve tek olan globalleşme ve marka destek programı bulunmaktadır. Tamamen ihracat odaklı olan Turquality programının hedefi yerli firmaların uluslararası pazarlarda güçlü ve rekabetçi bir oyuncu olmalarını sağlamaktır. Firmaların uluslararası büyüme stratejilerini gerçekleştirmek, stratejik iş planı oluşturmak, yol haritasını oluşturmak gibi firmaların hayati alanlarına dokunarak olumlu Türk malı imajının oluşturulması Turquality programının ana hedefidir. Turquality desteklerinde sağlanan destek başlıkları aynı olmakla birlikte bu destekler iki ana başlıkta farklılık göstermektelerdir. Turquality destekleri ve Marka programı kapsamında sağlanan desteklerin destek tutarları, başvuru ön koşulu, başvuru kalemleri özelinde detaylı bilgiye ulaşmak için Turquality Danışmanlığı sayfamıza göz atabilirsiniz.

Ticaret Bakanlığı tarafından sağlanan destekler kapsamından farklı olarak KOSGEB Yurtdışı Pazar Destek Programı sağlamaktadır. Bu destekler proje bazlı olup kurum ve kurumda oluşacak kurul onayına tabii desteklerdir. Kobilerin yurtdışı pazar paylarını artırmak, uluslararası rekabette ön plana çıkmalarını sağlamak, ihracata başlayan KOBİ sayısını artırmak ve E-ticarete başlayan KOBİ sayısını artırmak amacı güden ihracat desteklerinde Hizmet alımı giderleri, personel giderleri, Yurtdışı seyahat ve fuar giderleri, Test, analiz ve belgelendirme giderleri, Yazılım ve donanım giderleri, tanıtım giderleri desteklenmektedir.

İhracat Destek Programlarından Kimler Yararlanabilir? İhracat Desteklerinden Kimler Faydalanabilir?

Ticaret Bakanlığı ihracat desteklerinden yararlanmak isteyenleri iki koldan ele aldığımızda;
Mal ihracatı için sağlanan hibe desteklerinde Türkiye’de faaliyet gösteren ve ihracat odaklı çalışmalar sürdüren tüm işletmeler faydalanabilir. Ancak her bir başlığın kendi içerisinde ayrı başvuru şartları bulunmaktadır. Bu nedenle başvuru şartları dikkatlice incelenmelidir.
Hizmet ihracatı için sağlanan hibe desteklerine belirli sektörler başvuru gerçekleştirebilmektedir. Bu sektörler, turizm, film & prodüksiyon, eğitim ve bilişim sektörleridir. Buradaki faaliyetler ihracata yönelik olduğu taktirde, işletmeler, Ticaret Bakanlığı’nın sunmuş olduğu ihracata yönelik hibe desteklerinden yararlanabilmektedir.
Turquality Programına başvurmak için belirlenen ön koşulların yerine getirilmesi şartı aranmaktadır. Bu şartlar;
• Müracaat eden markanın Türkiye’de tescilinin yapılmış olması gerekmektedir.
• Yurt dışında ibraz edeceği iş planında belirtilecek hedef pazarlarının en az birinde (aynı logo ve isimle) tescil edilmiş olması gerekmektedir.
• Son 3 yılda toplam 9 Milyon$ ihracat yapmış olması gerekmektedir.
Bu şartları tamamlayan firmalar Turquality programına başvurabilmektedir.
KOSGEB’in Yurtdışı Pazar Destek Programı’ndan yararlanmak isteyen işletmelerin Türk Ticaret Kanununda tanımlı gerçek veya tüzel kişi statüsünde olması ve KBS’de kayıtlı ve aktif durumda olması gerekmektedir.

İhracat Destek Kredisi Nedir?

Eximbank tarafından verilen İhracata Hazırlık Kredisi olarak bilinen bu destek programı, Kobi niteliğindeki ihracatçıların ve ihracata yönelik mal üreten imalatçı firmaların uluslararası piyasalardaki rekabet güçlerini artırmayı ve ihracat yapmaya hazırlanan firmaların finansman ihtiyaçlarını karşılamaya yöneliktir. Kobi niteliğindeki imalatçılardan sadece nihai üreticiler bu desteklerden yararlanabilir. İhracata Hazırlık Kredisi programı Dış Ticaret Sermaye Şirketleri (DTSŞ) ve Sektörel Dış Ticaret Şirketleri (SDTŞ) hariç, ihracatçı Kobi ve ihracata yönelik mal üreten imalatçı Kobi’lerin kullanımına uygundur. Kamu bankaları da dönemsel olarak ihtiyaçlar dahilinde kredi destek paketleri açabilmektedir.

İhracat Danışmanlık Hizmetleri Nelerdir?

İhracat danışmanlık firmaları günümüzde fazlalaşmakla birlikte firmaların ihracat danışmanlık hizmetlerine olan talepleri de artış göstermektedir. Firma bazlı olarak değişiklik gösterilen hizmetlerde ön plana çıkan ilk hizmet Pazar araştırması olmaktadır. Çünkü firmalar ihracat yapmak istese de ürün veya hizmetlerini satabilecek bir pazar bulma konusunda zorlanmaktalardır. Bu noktada danışmanlık firmaları gerek kullandıkları metodoloji gerekse organik bağları sayesinde firmalara yol göstermektedir. Mevcut durum analizinden ulusal ve uluslararası rakiplerin analizine, strateji ve yol planının oluşturulmasından pazarlama altyapısının analizi ve geliştirilmesi gibi birçok alanda ihracat danışmanlık hizmeti sağlanmaktadır. Bununla birlikte hedef pazar analizi, potansiyel müşteri analizi ve uluslararası firmalar ile temas danışmanlık hizmetlerinin en çarpıcı hizmetleridir.

Linked

Ayberk Altıok

Uluslararası İş Geliştirme ve İhracat Marmara Bölge Yöneticisi

Profili görüntüle