Mesleklerin Geleceği & Geleceğin Meslekleri: Post-Pandemi

Bütün Dünyayı etkisi altına alan COVID-19 salgını, ekonomiden kültürel alanlara, sosyal hayattan eğitime uzanan değişim ve dönüşüm sürecini de beraberinde getirdi. Milyonlarca insanın evden çalışma formatına geçişi ile çalışma hayatının da yaşanan bu büyük değişimden etkilenmesi kaçınılmaz oldu. Şirketlerin çalışanları ve müşterileri için riski asgariye indirmek adına aldıkları önlemler, iş modellerinin hızla dijitalleşmesini sağladı. Ancak diğer taraftan Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), yayınladığı pandeminin meslekler üzerindeki etkisi raporunda 305 milyon kişinin tam zamanlı işini kaybettiğini açıkladı.

COVID-19’un neden olduğu dönüşümde evden çalışma verimliliği yüksek olan, Yazılım Geliştirici, Bilgi Teknolojileri Yöneticisi, Web Geliştiricisi, Veri Tabanı Yöneticisi, Bilgi Güvenliği Analisti, Muhasebeci, Pazar Araştırma Analisti, vb. meslekler öne çıktı. İsmini fazla duymadığımız Virologlar (virüsleri araştıran bilim insanı) ve insanların evden uzun süre vakit geçirmesinden kaynaklı olarak diyetisyenler ve fizik tedavi uzmanlarının popülerliği bu süreçte arttı. Ayrıca sosyal mesafenin kontrolünde aldığı roller ile Güvenlik Personeli görevi de yükselen meslekler arasında kabul edilmekte.

Ülkelerin sosyal politika uygulamalarının ve sağlık sistemlerinin süreçten ilk etkilenen alanlar olması kısa vadede yeni meslek gruplarına yönelik bir ihtiyacı ortaya çıkardı. Dünyaca ünlü iş arama platformu ZipRecruiter’ın CNBC için hazırladığı rapora göre bu meslekler;

  • Çalışma alanlarında test sürecini yöneten; COVID-19 Testçileri;
  • Kronik hastalığı olmayan; COVID-19 Hasta Bakıcıları;
  • Potansiyel hastaları arayan, bilgi veren ve test/tedavi planlaması yapan; Virüs Takipçileri;
  • Personelin ve müşterilerin ateşlerinin ölçülmesinden sorumlu olan; Ateş Ölçenler

olarak sıralanmıştır.

Salgının çalışma hayatına yaşattığı büyük dijital dönüşüm ise firmaların teknolojik alt yapı yatırımlarını arttırırken yeni iş alanlarının oluşmasına da katkı sağladı. Değişime uyum sağlamayı amaçlayan firmalar bilgi teknolojilerinde yetkin adayların istihdam edilmesini önceliklendirdi. BT Finansal Analiz Uzmanları, Bulut Mimarları, Gelişim Operasyonları Mühendisleri ve Veri Uzmanları talep yoğunluğu yaşanan meslek grupları arasında gösterilmekte. ZipRecruiter’ın raporunda ise salgının başlangıcından itibaren parlayan mesleklerin arasında ‘Siber Güvenlik Uzmanları’ dikkat çekmekte.

Yeni Ekonomi Derneği, hazırlamış olduğu ‘Günün ve Geleceğin Meslekleri 2020’ raporunda geleceğin meslekleri olarak aşağıdakileri belirlemiştir:

  • Akıllı Tarım Uzmanı (Gıda güvenliği ve bitki çeşitliliğinin devamı nedeniyle)
  • Bilgi Sistemleri Uzmanı
  • Bilgi Teknolojileri Altyapı Uzmanı
  • Çocuk Gelişimi Uzmanı (0-6 yaş arası çocuklarının okuldan uzak kalması sebebi ile bu meslek grubuna ebeveynlere danışmanlık verme fırsatı doğmuştur)
  • Dijital Satış ve Pazarlama Uzmanı
  • Finansal Teknoloji Uzmanı
  • Havacılık Uzmanı (özellikle drone pilotluğu bir meslek olarak konuşulmaya başlanmıştır)
  • İş Zekası Danışmanı
  • Şehir Tasarımcısı (Pandemi süreci kentsel tasarımın hayatımız için önemini ortaya koymuştur)
  • Kontrol ve Otomasyon Mühendisi
  • Malzeme Bilimcisi (Nanoteknoloji ve lazer işlemedeki gelişim, üç ve dört boyutlu yazıcılar ve farklı baskı yöntemlerinin ortaya çıkışı, malzeme bilimi ile lojistiği ön plana çıkarmıştır)
  • Mobil Uygulama Geliştirici
  • Proje & Ürün Yöneticisi
  • Strateji ve İş Geliştirme Uzmanı
  • Tasarımcı
  • Tıp Mühendisi & Biyoenformatik Uzmanı
  • Uluslararası Hukukçu
  • Web Tasarımcı & Programcı
  • Yeni Medya Uzmanı

COVID-19 salgınının bazı sektörlerde işlerin daha az sayıda çalışan ile yapılmasını mecbur bırakması da yapay zekanın önemini bir kez daha gözler önüne serdi. McKinsey’in 2017’de hazırladığı bir rapora göre, 2030 yılına kadar ABD’de çalışanların üçte birinin işlerini yapay zekâ destekli robotlara kaptıracağı öngörülmüştü. Yaşanan son gelişmelerin bu tarihlerde ve oranlarda büyük değişimler yaratabilecek kapasitede olduğu düşünülüyor. İnsansız servis araçları, drone’larla teslimatlar ve robotik üretim araçlarının; gelecekte Drone Filo Yöneticiliği, Endüstriyel Robot Uzmanı gibi mesleklere olan ihtiyacı doğuracağını yönünde tahmin yürütmek yanlış olmayacak.

Oxford Üniversitesi tarafından yapılan araştırmaya göre ise müşteri hizmetleri temsilcileri, satış elemanı, kasiyerler, garsonlar, nakliyeciler, sekreterler, depo görevlileri, vb. meslek grupları dijitalleşmeden olumsuz yönde en fazla etkilenecek olanlar…

Yaşamakta olduğumuz belirsizlikler döneminde kesin olan, geleceğin iş modellerinin ve mesleklerinin değişimini ve gelişimini sürdüreceğidir. Değişim genellikle zorlayıcı; ancak her zaman kaçınılmazdır. Charles Darwin’in de dediği gibi: “Hayatta kalacak en güçlü ya da en zeki olan değil, değişimi en iyi şekilde yönetebilendir.”