UZMANIMIZA
WHATSAPP’TAN ULAŞIN

İLETİŞİM FORMUNU
DOLDURUN

UZMANIMIZLA
İLETİŞİME GEÇİN

BİZİ
TAKİP EDİN

Web sitemizdeki deneyiminizi iyileştirmek için çerezleri kullanmaktayız.

Üretim Planlaması Nedir?

06.07.2022 

Linked

ODS Consulting Group

-

Profili görüntüle

Üretim Planlaması Nedir?

Planlama kavramı, başlangıç aşamasında belirlenen amacın gerçekleşebilmesi için kullanılacak araçların ve olanakların seçilmesi olarak ifade ediliyor. Üretim planlaması ise, müşterilerden gelecek taleplerin karşılanabilmesi için gelecekte yapılacak üretim faaliyetlerine yönelik miktar ve düzeyin belirlenmesini sağlayan bir fonksiyon olarak öne çıkıyor. Daha açık ifade etmek gerekirse üretim planlaması bir fonksiyon olmakla beraber; bir işletmenin mevcut olanaklarını kullanarak, yapacağı üretimi önceden tasarlaması olarak da tanımlanıyor. Üretim planlaması fonksiyonu ile işletmeler üretime yönelik çeşitli sorulara cevap buluyor. İşletmelerin mevcut olan olanak ve çalışanlar sayesinde yaptıkları üretim planlamasında cevap buldukları sorular ise şöyle sıralanıyor:
● İşletme hangi ürünleri üretecek?
● İşletmenin üreteceği ürün miktarı ne olacak?
● İşletme ilgili ürünlerin üretimini hangi tesislerde gerçekleştirecek?
● İşletme ilgili ürünleri nasıl üretecek?
● İşletmenin üreteceği ürünlerde zaman tercihi ne olacak?
İşletmeler üretim planlaması yaparak yukarıdaki sorulara cevap bulmakla beraber hem üretim tasarımını yapıyor hem de ilgili ürünlerin üretilmesinde oluşabilecek sorunlara karşı önceden önlem alıyor. Üretim planlaması sayesinde ilerleyen dönemlerde yapılacak üretime ilişkin detaylar önceden incelenerek sorunların da önüne geçiliyor. Üretim planlaması fonksiyonuna yönelik verilen bilgiler ışığında üretim planlamasının amaçları şu şekildedir:
● Üretim planlamasının en önemli amaçlarından birisi, işletme tarafından üretilecek ürünün miktarı, üretim zamanı ve ürün nitelikleri doğru ve düzgün bir şekilde gerçekleştiriliyor. Bir diğer ifade ile, ürünlerin miktarı ve düzeyi, en uygun üretim zamanı ve ürünün taşıması gereken özellikler önceden belirleniyor.
● Üretim planlamasının bir diğer amacı ise, ürün üretiminde meydana gelebilecek aksaklıkların önüne geçmek ve üretim faaliyetlerini birbirine uyumlu hale getirmek olarak öne çıkıyor. İşletmelerin ürünü ürettikleri süreçte karşılaşabilecekleri olumsuzlukları önceden görebilme şansı da üretim planlaması yapılması yolu ile sağlanıyor.

Üretim Planlaması Nasıl Yapılır?

İşletmelerin sürekli olarak üretim yapmaları hem ürün çeşidi hem de talebin fazla olmasından dolayı stok bulundurmak zorunda olmaları işletmeleri üretim planlaması yapmaya itiyor. Farklı bir ifade ile, işletmeler üretim planlaması ile elde ettiği sonuçlardan hareketle sürekli üretimi gerçekleştiriyor, çeşitliliği sağlıyor ve talep fazlasına karşı elinde yeterli stok bulunduruyor.
İşletme içi süreklilik ve talebi karşılama açısından avantaj sağlayan üretim planlamasında dikkat edilmesi gereken hususlar şöyledir:
1. Ürüne yönelik ortaya çıkabilecek talebin öngörülmesi,
2. İşletmenin üreteceği ürüne yönelik ihtiyacın ortaya çıkacağı zamanın belirlenmesi,
3. Ürüne yönelik en uygun olan üretim periyodunun oluşturulması,
4. İşletmelerin ilgili ürünlerin üretiminde kullanılacak malzemeleri gruplandırması,
5. İşletmelerin ellerinde kısıtlı miktarda bulunan stokların analizi,
6. Üretilecek ürüne yönelik talep fazlası oluşma ihtimaline karşı stok tutulması,
7. Ürün stoklarının hem başlangıç hem de bitiş aşamasında düzenli olarak kontrolünün sağlanması,
8. Tatillerden dolayı ortaya çıkacak kayıplar ve çalışanların izinlerinin belirlenmesi.
Yukarıda sıralanan hususlar göz önüne alınarak yapılan üretim planlaması işletmelere birçok anlamda avantaj sağlıyor. Peki üretim planlaması nasıl yapılıyor? İşletmeler tarafından yapılan üretim planlaması 5 aşamadan oluşuyor. Üretim planlaması aşamaları şöyle sıralanıyor:
1. Üretim planlamasının ilk aşamasında üretimin yapılacağı zaman aralığı belirleniyor. İlgili ürüne yönelik olan siparişin hem alınma hem de teslim zamanı tespit ediliyor.
2. Üretim planlaması aşamalarından bir diğeri de, ürün stoğu için gerekenlerin belirlenmesidir. Daha net ifade etmek gerekirse üretim planlamasının ikinci aşamasında ürüne yönelik hem dönem başı hem de dönem sonu stok miktarı belirleniyor.
3. Ürünün geçmiş bilgileri ve gelecek senaryoları baz alınarak ürüne yönelik talebin tahmin edilmesi üretim planlamasının üçüncü aşaması olarak öne çıkıyor.
4. Üretim planlamasının dördüncü aşamasında ise, üretilmesi gereken ürünün miktarı tespit ediliyor. İşletme tarafından belirlenen üretim miktarı planlaması yapılan dönem içerisinde üretiliyor.
5. Üretim planlamasının son aşamasında ise, bir önceki aşamada tespit edilen ürün miktarının ilgili dönemdeki en uygun aralığı belirleniyor. Diğer bir ifade ile, üretilmesi planlanan ürün miktarı için en doğru aralık üretim planlamasının son aşamasında tespit ediliyor.
Belirtilen üretim planlaması aşamaları temel olmakla beraber; kurumlar özelinde de yeni aşamalar sürece dahil edilebiliyor.

Üretim Planlaması Ne İşe Yarar?

Tanımı, aşamaları ve yapılırken dikkat edilmesi gerekenlerden söz edilen üretim planlaması, üretim süreçleri hakkında işletmelere birçok bilgi sağlıyor. İşletmelerin üretimi gerçekleştirdikleri dönemde karşılaşabilecekleri olumsuzlukların da önüne geçiyor. Peki üretim planlaması işletmelere ne gibi avantajlar sağlıyor?
● Gelecekte talep edilmesi öngörülen ürünlerin ve/veya hizmetlerin tespit edilmesini sağlıyor.
● Ürün üretiminde anlık olarak kullanılabilecek mevcut hammadde ve mamullerin takibini kolaylaştırıyor. Daha net ifade etmek gerekirse, işletmelerin anlık üretim yapmak istemesi durumunda elinde mevcut ve kullanılabilir formda olan malzemeleri tespit etmesine yardımcı oluyor.
● Üretim planlamasının sağladığı bir diğer avantaj ise, hem üretim emirlerinin hem de tedarikçiye verilen siparişlerin takip edilmesini sağlıyor.
● Ürüne yönelik kapasite miktarının analiz edilmesine olanak sağlıyor.
● İşletmelerin ürünü üretebilmeleri için gereken kaynakların kapasitelerinin kontrolü de üretim planlaması avantajları arasında yer alıyor. Diğer bir ifade ile, üretim planlaması ürün üretimi için gerekli kaynakların düzeylerini belirlemeye de yardımcı oluyor.
● Ürünün üretimini gerçekleştirecek işgücüne ilişkin kısıtlamaların kontrolünü sağlıyor. Çalışanların vardiyaları ve fazla mesaileri ilgili kısıtlamalar arasında yer alıyor.
● Üretim planlaması hem üretim elemanlarının durumunun analiz edilmesini hem de ürünün üretiminde kullanılan malzemelerin ve ilgili malzeme miktarlarının takibi kolaylaştırıyor.
● Üretim planlamasının sağladığı bir diğer avantaj ise, işletmeler tarafından belirlenen hedeflerin ne ölçüde gerçekleştiğini açıklıyor.
● Üretilen ürünlere yönelik ortaya çıkan performans göstergeleri üretim planlaması sayesinde rahatlıkla raporlanıyor.

Üretim Planlama Süreçleri Nelerdir?

İşletmelerin üretim öncesinde ilgili üretim dönemine ilişkin bilgi sahibi olmasını sağlayan üretim planlaması çeşitli süreçlerden oluşuyor. Üretim planlaması yapmak isteyen işletmelerin izlemesi gereken üretim planlama süreçleri ise şu şekilde sıralanıyor:
1. Üretim planlama süreçlerinden ilki, iş hazırlama olarak isimlendiriyor. İlgili süreç, üretim öncesinde yapılması gereken hazırlık çalışmalarını kapsıyor. İş hazırlama sürecinde, ürünlerin üretiminde izlenmesi gereken adımlar ve ilgili adımların sıralaması belirleniyor. İş hazırlama süreci ile işletmeler ilgili ürünlerin üretilmesine yönelik nelerin yapılacağı, nasıl yapılması gerektiği ve üretim için gereken kaynak ve malzemeleri de tespit ediyor.
2. İş hazırlama sürecinin ardından gelen bir sonraki üretim planlama süreci ise, iş dağıtımıdır. Ürünlerin üretilebilmesi için makine ve/veya bölümlerin hangi işleri üstleneceği bu süreçte tespit ediliyor. Makine ve/veya bölümlere dağıtım yapılırken makinelerin durumu, kapasitesi, sayısı ve hızı gibi etmenler de göz önünde bulunduruluyor. İş dağıtımı sürecinde makinelerin yapması planlanan üretime ek olarak; ilgili makinelerde meydana gelebilecek arıza durumunda hangi makinelerin kullanılacağı da belirleniyor.
3. Üretim planlama süreçlerinden bir diğeri de programlama olarak öne çıkıyor. Programlama süreci, işletmelerin aldıkları siparişlerin teslim edilme tarihini belirten ana programlardan ve ayrıntılı programlardan meydana geliyor. Daha net ifade etmek gerekirse, işletmelerin müşterilerine ilgili siparişleri vermeyi söz verdikleri tarih ana programlar içerisinde belirlenirken; yarı mamullerin bir sonraki üretim evresine geçişini sağlayan ayrıntılı programlar da programlama süreci içerisinde belirleniyor.
4. Tahmin sürecinde, işletmelerin yapacakları üretime ilişkin tahmini olarak maliyetleri belirleniyor. Muhasebe, üretim ve denetim departmanlarından alınan bilgiler ışığında işletmeler tahmin sürecini gerçekleştiriyor. Bir başka ifade ile, işletmelerin yapılacak ürün üretiminden dolayı ortaya çıkacak maliyetleri tahmin etmesi üretim planlamasının bir süreci olan tahmin süreci içerisinde yapılıyor.
5. Üretim planlama süreçlerinden birisi de, imal talimatı olarak biliniyor. İmal emri ya da imal talimatı süreci diğer süreçlerden farklı olarak denetimle ilgilidir. İmal emri ya da imal talimatı tanım olarak, önceki süreçlerde belirlenenler ışığında üretim faaliyetlerinin gerçekleştirilmesine ilişkin talimatın verilmesi olarak ifade ediliyor. İmal emri sürecinin başarılı olması önceki süreçlerde işletmelerin düzgün ve doğru adımlar atması ile bağlantılıdır. İş hazırlama, iş dağıtımı, programlama ve tahmin sürecinin başarılı olarak tamamlanmasının ardından imal emri sürecinde yalnızca yetkilerin dağıtımı yapılıyor.
6. Üretim planlaması süreçlerinden sonuncusu ise, işletmelerin belirledikleri hedeflere ne oranda ulaşabildiklerini gösteriyor. Daha net ifade etmek gerekirse, işletmeler ilgili üretim faaliyetlerine yönelik belirledikleri hedefleri ne ölçüde tutturduklarını denetim sürecinde görüyor.

Üretim Planlamasını Kim Yapar?

İşletmelerin üretim faaliyetlerinin işlerliğini yakından etkileyen üretim planlaması, ilgili işletmelerdeki meslek elemanları tarafından yapılıyor. İşletmelerin belirledikleri hedefler doğrultusunda yaptıkları sipariş alımından ilgili ürünlerin müşteriye teslim edilmesine kadar olan tüm süreçlerden sorumlu meslek elemanı üretim planlama sorumlusu olarak isimlendiriliyor. Üretimin planlanması, yapılan üretimin takip edilmesi ve ilgili üretime yönelik oluşabilecek sorunlara önceden müdahale edilmesine de olanak sağlıyor. Üretim planlamasını gerçekleştiren üretim planlama sorumlusunun üstlendiği çeşitli görevler bulunuyor. Üretim planlama sorumlusunun üstlendiği görevler ise şöyle sıralanıyor: İlk olarak üretim planlama sorumlusu, ilgili alanda gereken lojistik desteğini sağlıyor. Üretime yönelik iş emirlerinin açılışını yapmak ve üretim sürecinin kaliteli olmasını sağlamak da üretim planlama sorumlusunun görev tanımı içerisinde yer alıyor. Üretim planlama sorumlusunun bir diğer görevi ise, işletmelerin sahip olduğu kaynakları verimli ve doğru bir şekilde kullanmak olarak öne çıkıyor. Ayrıca üretim sürecinde meydana gelen sorunların tespit edilmesinde ve ilgili sorunlara yönelik çözüm geliştirilmesinde de rol oynuyor. Üretimden dolayı ortaya çıkan maliyetlerin azaltılmasında ve verimliliğin arttırılmasında da üretim planlama sorumlusuna görev alıyor.

Üretim Planlamasının Temelini Ne Oluşturur?

Üretici niteliği taşıyan işletmeler için kritik bir iş süreci olan üretim planlaması hem müşterileri hem de işletmeleri yakından etkiliyor. Yapılacak üretime yönelik işletmelerin bir projeksiyon oluşturmalarında da büyük rol oynuyor. Üretim planlamasının temelinde, işletmelerin müşterilerden gelen talepleri almalarından teslim etmeyi taahhüt ettikleri süreye kadar tüm adımların doğru ve düzgün bir şekilde izlenmesi yer alıyor. Ayrıca üretim planlaması, işletmelerin sahip oldukları kaynakları, hammadde ve işgücünü en doğru şekilde nasıl kullanacaklarını belirlemelerine yardımcı oluyor. Üretim planlaması ile işletmeler temel olarak, müşterilerin istek ve beklentilerine cevap veriyorken; işletme açısından da belirlenen hedeflere yönelik adım atıyor. Üretim planlaması işletmelerin hem kurumsal hedef başarısını hem de devamlılığını yakından etkiliyor.
Üretim planlamasında bilinmesi gereken temel yaklaşım ise; işletmelerin kısa, orta ve uzun vadelerde planlama yapmasına ek olarak; üretilecek ürünlerin gruplandırılması, üretimde kullanılacak malzeme ve kaynakların tespit edilmesi, kapasitelerin belirlenmesi, oluşabilecek olumsuzluklara yönelik alternatiflerin oluşturulması ve ortaya çıkabilecek sorunlara çözüm üretilmesi olarak ifade ediliyor. Üretim planlaması kurumlara göre farklılık göstermekle beraber; üretim planlamasının her kurumda farklı olmasını sağlayan çeşitli unsurlar bulunuyor. İşletmenin belirlediği üretim stratejisi, üretilecek ürün özellikleri, üretimin gerçekleştirileceği alanın yapısı, müşteriden gelecek talebin doğası ve kaynakların tedarikinde oluşan ilişkilere bağlı olarak üretim planlaması farklılık gösteriyor.

Linked

ODS Consulting Group

-

Profili görüntüle